Zaginione skarby Lubomirskich i monety, które przetrwały w Charzewicach

W charzewickim pałacu przechowywano dzieła sztuki, porcelanę, meble, zegary i bibliotekę. Większość tej kolekcji przepadła podczas I wojny światowej, ale część śladów po książętach Lubomirskich zachowała się do dziś. O historii rodów związanych z Charzewicami i Rozwadowem rozmawiano podczas konferencji naukowej w Muzeum Regionalnym w Stalowej Woli.

Wydarzenie odbyło się pod hasłem „Ziemiaństwo – duchowa i materialna ostoja Rzeczypospolitej”. Szczególne znaczenie dla historii Stalowej Woli i okolic miała pierwsza sesja, poświęcona rodom ziemiańskim znad Wisły i Sanu. Wśród omawianych tematów znalazły się dzieje Charzewic, Lubomirskich oraz Charzewskich.

• Historia Charzewic została pokazana przez losy dwóch rodów
• Po pałacowej kolekcji zostały nieliczne materialne ślady

Historia Charzewic została pokazana przez losy dwóch rodów

Aneta Garanty, dyrektor Muzeum Regionalnego w Stalowej Woli, przedstawiła dziedzictwo książąt Lubomirskich oraz historię rodu Charzewskich. Obie rodziny miały wpływ na rozwój Charzewic i okolic, choć ich dzieje obejmują także wydarzenia wykraczające poza region.

O Lubomirskich z Charzewic mówił Krzysztof Adamek z Działu Historii Muzeum Regionalnego w Stalowej Woli. W swoim wystąpieniu pokazał, jak książęta wpływali na kulturę materialną Rozwadowa i sąsiednich miejscowości. Nie chodziło wyłącznie o zachowane budynki czy majątki, lecz także o przedmioty, które świadczyły o skali życia artystycznego i intelektualnego ówczesnych właścicieli.

Wiaczesław Charzewski, profesor Narodowego Uniwersytetu Chmielnickiego na Ukrainie, opowiedział natomiast o rodzie Charzewskich wywodzącym się ze wsi Charzewice. Przedstawił również migracje poszczególnych gałęzi rodziny na Kresy Wschodnie. Dzięki temu historia miejscowości została ujęta nie tylko przez pryzmat lokalnych wydarzeń, ale także przemieszczania się ludzi i rodzinnych gałęzi.

Po pałacowej kolekcji zostały nieliczne materialne ślady

Jednym z najbardziej interesujących wątków konferencji były zbiory zgromadzone niegdyś w pałacu Lubomirskich w Charzewicach. Kolekcja obejmowała między innymi:

• dzieła sztuki,
• rysunki Jana Matejki,
• obrazy Juliusza Kossaka,
• porcelanę,
• meble,
• zegary,
• bibliotekę.

Zbiory zostały bezpowrotnie utracone podczas I wojny światowej. Wśród zachowanych pamiątek znajdują się jednak monety dominialne książąt Lubomirskich z Charzewic. To właśnie takie niewielkie przedmioty pozwalają dziś łączyć opowieść o dawnym majątku z konkretnymi materialnymi śladami.

Konferencja w Muzeum Regionalnym pokazała, że dzieje Charzewic można odczytywać na kilka sposobów. Zabytki i miejsca są ważne, ale równie dużo mówią losy rodów, ich migracje oraz przedmioty, które przetrwały wojenne zniszczenia. Zachowane monety nie zastępują utraconej kolekcji, lecz pomagają uzupełnić obraz dziedzictwa Lubomirskich związany z Charzewicami, Rozwadowem i okolicami.

na podstawie: Urząd Miasta.