Polszczyzna postawiła uczestników pod ścianą, a profesor Ożóg mówił o językowej rewolucji

20 kwietnia 2026

W Stalowej Woli jeden konkursowy arkusz wystarczył, by przypomnieć, jak zdradliwe potrafią być dawne słowa i współczesne przyzwyczajenia językowe. Uczestnicy mierzyli się nie tylko z ortografią i gramatyką, ale też z polszczyzną młodzieżową oraz wyrazami, które dziś brzmią już niemal jak z innej epoki. Nad całością unosiła się jeszcze mocna diagnoza prof. Kazimierza Ożoga, który bez owijania w bawełnę mówił o zmianach, jakie przechodzi polski.

Na konkursie nie wystarczyła dobra pamięć, bo język zaskakiwał na każdym kroku
Profesor Ożóg mówił o słowach, które wypierają stare znaczenia

Na konkursie nie wystarczyła dobra pamięć, bo język zaskakiwał na każdym kroku

Podczas VII edycji konkursu „Polszczyzna bez tajemnic – ile wiesz o swoim języku” rywalizacja była bardzo szeroka i wyraźnie wymagająca. Organizowany przez Powiat Stalowowolski konkurs zgromadził ponad 40 uczestników, którzy 18 kwietnia odpowiadali na 21 pytań z gramatyki, ortografii, interpunkcji, a także ze znajomości języka młodzieżowego i dawnej polszczyzny. Zadania przygotowały Anna Garbacz i Bernadeta Burdzy-Drozd, a partnerami wydarzenia były Biblioteka Pedagogiczna w Tarnobrzegu Filia w Stalowej Woli przy Podkarpackim Zespole Placówek Wojewódzkich w Rzeszowie oraz Miejska Biblioteka Publiczna im. Melchiora Wańkowicza w Stalowej Woli.

Wyniki pokazują, że poziom był naprawdę wyrównany. Aż osiem osób otrzymało wyróżnienia, a na podium znalazły się osoby, które najlepiej poradziły sobie z językową łamigłówką:

I miejsce – Aleksander Koper, 17 punktów
II miejsce – Wiktor Piczak, 15 punktów
III miejsce – Bogusława Gorczyca, 14 punktów
IV miejsce ex aequo – Marta Męcińska i Szymon Sojka, po 13 punktów

Wyróżnienia zdobyli też: Darek Gratkowski, Patrycja Piczak, Robert Żak, Natalia Bogaczyk, Katarzyna Geraghty, Marek Piędzio, Monika Skrzeszewska oraz Karolina Badowicz.

Laureaci odebrali nagrody finansowe ufundowane przez Powiat Stalowowolski. Łączna pula wyniosła 4 tys. zł. Część wyróżnionych otrzymała także książki i bilety do kina Helios, przekazane przez Bibliotekę Pedagogiczną. Nagrody wręczali Aldona Bilska-Kokosińska, radna i członkini Zarządu Powiatu Stalowowolskiego, Małgorzata Fajt, dyrektor Biblioteki Pedagogicznej, oraz gość specjalny spotkania.

Profesor Ożóg mówił o słowach, które wypierają stare znaczenia

Najmocniejszy akcent wydarzenia przyniosło spotkanie z prof. Kazimierzem Ożogiem, polonistą i językoznawcą od lat związanym z Uniwersytetem Rzeszowskim, który wykładał także na Uniwersytecie Jagiellońskim i we francuskim Université Charles-de-Gaulle Lille 3. W swoim dorobku ma pracę w Komitecie Językoznawczym Polskiej Akademii Nauk oraz w Radzie Języka Polskiego, a od 2019 roku współprowadzi program „Moda na język polski” w TVP3.

Podczas rozmowy w stalowowolskiej bibliotece mówił wprost o tym, że polszczyzna wchodzi w okres dużych zmian, a część słów zaczyna być używana zbyt szeroko i zbyt mechanicznie. Jednym z przykładów, które przywołał, była „narracja”.

„Ubolewam, że bardzo wiele słów jest obecnie wypychanych z języka polskiego przez słowa wytrychy” – mówił prof. Kazimierz Ożóg.

W jego ocenie podobnie dzieje się ze słowami „kultowy” i „ikona”, które coraz częściej tracą swoje pierwotne znaczenie. Zamiast precyzji pojawia się moda, a wraz z nią spłycenie sensu. Profesor zwracał uwagę, że media mocno napędzają ten proces, przez co język staje się uboższy, a nie bogatszy.

W Stalowej Woli ten głos wybrzmiał szczególnie wyraźnie, bo obok konkursowej rywalizacji pojawiła się jeszcze jedna lekcja: język nie jest zbiorem martwych reguł, tylko żywym narzędziem, które łatwo rozmyć przez powtarzanie tych samych modnych wyrazów. I właśnie dlatego taki konkurs nie jest tylko zabawą dla miłośników poprawnej polszczyzny, ale też sposobem na sprawdzenie, jak daleko od dawnych znaczeń potrafiliśmy odejść.

na podstawie: Starostwo Powiatowe Stalowej Woli.

Autor: krystian